গৌতম বুদ্ধ

বুদ্ধ সিদ্ধাৰ্থ গৌতম, বুদ্ধধর্মৰ ঐতিহাসিক প্ৰতিষ্ঠাপক ক মানদণ্ডী দশৱতৰা তালিকাত বিষ্ণুৰ নবম অৱতাৰ বুলি গণ্য কৰা হয়। বৈষ্ণৱ পৰম্পৰাৰ মতে, অहिंসা (অহিমসা) ৰ পথ শিকাবলৈ আৰু যিসকলৰ হৃদয় পশু বলিৰ দিশত কঠোৰ হৈ উঠিছিল তেওঁলোকক বৈদিক আক্ষৰিকতাৰ পৰা আঁতৰাই দিবলৈ বিষ্ণুৱে বুদ্ধ হিচাপে অৱতীৰ্ণ হৈছিল। বৌদ্ধধৰ্মত বুদ্ধক বিষ্ণুৰ অৱতাৰ বুলি গণ্য কৰা নহয় যদিও, দশাভাতৰাত তেওঁৰ অন্তৰ্ভুক্তিয়ে হিন্দুসকলৰ কৰুণতা, সচেতনতা আৰু দুখৰ পৰা মুক্তিৰ বিষয়ে তেওঁৰ শিক্ষাৰ প্ৰতি সন্মান প্ৰদৰ্শন কৰে। গায়া মন্দিৰ কমপ্লেক্সত বুদ্ধ আৰু বিষ্ণুৰ উভয় পূজাস্থল আছে।

পদ্মাচানা (লটছ) বা ধ্যানা মুদ্ৰা (ধ্যান স্থিতি) ৰ মাজত শান্তিপূৰ্ণভাৱে বহি থকা ব্যক্তি, কোলাত হাত ভাঙি থকা বা ভিটাৰ্কা (শিক্ষা) মুদ্ৰা। দীঘল কান্ধৰ ল'ব, মূৰত উশনিছা (কোৰনিয়াল বাম্প), ক'লা চুলি, শান্ত হাঁহি। অ'চ'ৰ ৰ'ব এটা কাঁহ নথকা। ব'ধি গছৰ তলত বহি থকা প্ৰায়ে দেখুওৱা হয়।